Соодветност на наставната програма
Оваа активност може да се користи во училиштата за подучување на следниве предмети и вештини:
а) Основни училишта (ученици на возраст од 11—14 години)
- Македонски јазик
– препознава видови текстови;
– пронаоѓа клучни информации (експлицитно/имплицитно);
– ги идентификува главните идеи и структура во културните текстови;
– ги одвојува фактите од мислењата;
– разбира различни видови на култура (литература, филм, театар, уметност);
– споредува оригинални текстови и адаптации;
– поврзува текстови со лично искуство;
– гледа филмови и претстави со разбирање;
– користи извори и технологија за пронаоѓање и проценување информации. - Историја и општество
– ги разбираат типовите медиуми и слободата на говорот;
– факти наспроти мислења во медиумите;
– анализирање на социјални кампањи;
– читање и разбирање податоци за јавното мислење. - Техничко образование и информатика
– користи уреди за снимање и уредување содржина;
– пребарување, комуникација и работа преку интернет;
– разбира приватност, авторски права и безбедност на податоци;
– прави мултимедијални проекти ;
– критичка проверка на факти онлајн информации;
– ја разбира дигиталната етика и лиценци.
б) Средни училишта (14+)
Македонски јазик и литература
– анализира и организира информации;
– ги разбира структурата, аргументите, скриените пораки;
– препознава видови текст (на пр. статија, говор, есеј);
– прави разлика меѓу висока култура и поп-култура;
– употребува дигитални алатки, хипертекст и мултимедија за учење.
Граѓанска култура
– знае како функционираат комуникацијата и медиумите;
– ја разбира медиумската одговорност и дигиталната промена
Информатика и информатичка технологија
– употребува нови технолошки алатки;
– работа во ИТ тимови и презентирање проекти;
– да ги следите правилата за безбедност на интернет и законите за авторски права.
За активноста
Во кинематографијата, техниката на користење архиви и материјали, првично направени од некој друг, се нарекува “пронајдени снимки“. Филмските творци го обожаваат овој метод, бидејќи е неверојатно креативен и како таков тој генерира нови приказни. Нашите работилници развиваат алатки за анализа на филмови и снимање филмови врз основа на принципот дека секој од нас е креативен и има некоја приказна да раскаже и тоа на уникатен начин. На оваа работилница ќе учиме за историјата на филмот и медиумите, како и креативната (а понекогаш и манипулативната) улога на монтажата. Исто така ќе разговараме за прашања поврзани со авторските права, правниот статус на нашите извори и етиката на нивното пренаменување.
Што добиваат учесниците
- стимулација на креативноста и критичко размислување;
- развивање на способноста за анализа на филмскиот јазик;
- учество во дискусии за социо-политички, филозофски теми и теми поврзани со вредноста, како и проблеми поврзани со психоедукација, што го разбираме како процес на учење за нашиот ум и емоциите и како тие функционираат, како и ефикасни стратегии за справување со тешкотии (како што е прикажано во филмовите);
- разбирање на функцијата на монтажата во аудиовизуелната комуникација; да научат како да користат основни алатки за монтажа, нејзината употреба и значење во филмот;
- развивање на способноста за работа во групи, преговарање за идеи и барање на заеднички решенија
- да научат за историјата на филмот и медиумите (во зависност од материјалот кој е избран);
- познавање на прашања поврзани со авторски права и легалност на изворите.
Read more
Што добиваат едукаторите
Како учесници во работилници:
- стимулирање креативност и критичко размислување;
- развивање на способноста за анализа на филмскиот јазик;
- вклучување во дискусии за социо-политички, филозофски теми, теми поврзани со вредности и проблеми поврзани со психоедукација, што го разбираме како процес на учење за нашиот ум и емоции и како тие функционираат, како и ефикасни стратегии за справување со тешкотии (кои се прикажани во филмовите);
- разбирање на функцијата на монтажа во аудиовизуелната комуникација; да научи како да користи основни алатки за монтажа; нејзината употреба и значење во филмот;
- развивање на способност за работа во групи, преговарање за идеи и барање заеднички решенија;
- да научи за историјата на филмот и медиумите (во зависност од избраниот материјал);
- познавање на прашања поврзани со авторски права и легалност на изворите.
Како раководители на работилници:
- да научат како да ги применат техничките вештини на учениците во работилницата (монтажа на филмови, апликации за монтажа на телефон и десктоп компјутери, пребарувања на интернет);
- начин како да ја вклучат целата група во креативна и критична акција;
- како да се користи филмот во дискусии за социо-политички и филозофски теми и теми поврзани со вредноста, како и проблеми поврзани со психоедукација (кои се прикажани во филмовите);
- начин за решавање на лични и универзални прашања;
- предлози за проектна работа, зајакнување на групните процеси;
- циклични сесии што можат да се спроведуваат како дел од воннаставни часови во училишта, клубови, филмски клубови, филмски студија, часови по уметност итн.;
- идеи за меѓународни размени и/или проекти;
- идеја за промовирање на вашето училиште и/или институција.
Read more
Ресурси
Барања на местото на одржување
- соба со пристап до интернет и доволно простор за поставување лаптоп за секој учесник (или за групи од две/три лица) и продолжни кабли за напојување
Технологија
- лаптопи (учесниците ги поседуваат или ги позајмуваат од местото на одржување);
- софтвер за монтажа: препорачуваме да ја користите бесплатната верзија на „КепКат“ (CapCut), онлајн (слични на „Канва“) или десктоп (препорачано, бидејќи има повеќе опции)
Материјали
- флипчарт табла, стикери, маркери и листови хартија за белешки
- избор на аудиовизуелни материјали (во форма на датотеки за преземање на вашиот компјутер) – видете примерок од каталогот со пронајдени снимки (каталог 1) во Алатки
Чекор по чекор
Подготовка
(10–20 часа)
(10–20 часа)
- Преземете го вашиот софтвер за уредување: го препорачуваме КепКат (CapCut) за што е прилично едноставен. Запознајте се со неговите главни функции (побарајте ги упатствата на Јутуб). Ова може да потрае од 2 до 10 часа во зависност од вашите вештини и искуство.
- Преземете и каталогизирајте избор на материјали за уредување: види Алатки во делот за Авторски права и отворени ресурси (презентација 3) и примерок од каталог, кој го користевме на работилниците во рамки на „Филмските кампови за наставници“ во 2024 година: Примерок од каталог на пронајдени снимки (каталог 1). Овој дел може да потрае неколку часа. Филмските датотеки треба да бидат лесни за споделување со сите (на пр., на Гугл Драјв (Google Drive).
- Направете список на теми за филмовите што ќе ги направите за време на работилниците врз основа на конкретните интереси на вашата група или околу она што го учат во училиште. Примери: демократија, слобода, заедница, соработка, индивидуализам, капитализам, депресија, климатска криза итн.
- Подгответе ги вашите презентации и материјали за учење; вклучете вовед во методот на работа со пронајдени снимки и неговата историја (видете примерок на презентација во Алатки: Пронајдени снимки – презентација 1), како и неколку филмски примери за инспирација (видете Предлози за филмови)
Имплементација
(2–3 часа)
(2–3 часа)
Прв состанок (2 до 3 часа):
- Вовед во методот на пронајдени снимки и неговото место во историјата на филмот (можете да го користите примерокот на презентација од Алатките: Пронајдени снимки презентација 1) што ги објаснува работите како:
– Што е пронајден материјал?
– спорови околу жанрот
– генезата на методот
– подтипови на методот
– Што претставува пронајден материјал?
– форми и техники
– улогата на филмската монтажа - Заедничка проекција на примери на филмови што го користат методот на пронајдени снимки (види Предлози за филмови и Алатки)
- Заедничка анализа на примери користејќи ги следниве прашања:
– Кои пронајдени материјали се користени овде?
– Како се комбинирани/монтирани со други материјали?
– Какви значења градат овие комбинации? За каква цел служат овие врски? Какви толкувања евоцираат? Како влијаат на емоциите? - Презентација на целите и планот на работилницата
Втор состанок (2 часа):
- Поставете ги куќните правила (запишете ги на флипчарт и истите нека бидат видливи)
- Дискутирајте за посакуваниот резултат од работилницата и колку долго треба да траат студентските филмови (први обиди: 3 мин?). Дискутирајте дали јавно да ги презентирате резултатите.
- Како ќе изгледа групната работа? Поделете ги учесниците во групи од по две или три лица.
- Разговарајте заедно за филмските теми, како и за нивните контексти, значења, вашите асоцијации и запишете ги на флипчарт таблата.
Трет состанок (3 до 4 часа):
- Заедно погледнете го пронајдениот снимен материјал. Како ќе го искористите за да ги направите вашите филмови во следните сесии. Истакнете дека сето тоа може слободно да се користи и менува (предмет на лиценцирање или јавна сопственост). Дискутирајте и анализирајте ги материјалите додека ги гледате, поставувајќи прашања: – За што станув збор на пронајдениот материјал? Што се случува во сцената? Какви формални својства има?
– Како е направена сцената? Каква е композицијата и перспективата на камерата? Како е монтиран? Кои кадри се користени?
Понекогаш е корисно да се паузира филмот и да се изгледа сцената одново и одново. Не заборавајте да го поврзете со главната тема: како може да се интерпретира избраната пронајдена снимка во однос на темата, формата и содржината? - Во подгрупи, дискутирајте за вашиот концепт: За што е вашиот филм? Дали раскажува приказна, дали е апстрактен или е асоцијација? Која е темата? Кои материјали се комбинирани и како?
Концептот на филмот треба да биде запишан во форма на нацрт.
Четврта средба (3 до 4 часа):
- Во групи, анализирајте и дискутирајте за филмски концепти и нацрти; на пример, какви филмски материјали се избрани за да се раскаже приказната и да се илустрира темата.
- Вовед во филмска монтажа (видете примерок на презентација во Алатки: Монтажа, презентација 2):
– основни видови на монтажа;
– техники на монтажа
– монтажа е место каде што резот е поважен од ефектите (транзиции, специјални ефекти итн.);
– дискутирајте за вашиот софтвер (препорачуваме КепКат (CapCut). Секоја група ги поминува основните функционалности: внесување на материјал, поставување на временска линија, сечење, отстранување материјал, комбинирање материјали, експортирање итн.;
– исто така можете заедно да гледате туторијал и да ги разгледате упатствата. - Авторски права и отворени ресурси (видете ја презентацијата достапна во Алатки: Авторски права и отворени ресурси, презентација 3)
– дефинирање на авторски права
– јавен домен
– Криејтив комонс (Creative commons)
– отворени ресурси како материјали - Во подгрупи, започнете со монтажа
Петти состанок (3 до 4 часа): во групи, продолжете со работа на монтажа (можете да им дозволите на учесниците да ги користат своите архиви или интернетот, под услов да ги исполнуваат сите законски барања)
Шести состанок (3 до 4 часа): во подгрупи, продолжете со работа на монтажа (можете да им дозволите на учесниците да ги користат своите архиви или интернетот, под услов да ги исполнуваат сите законски барања)
Седми состанок (3 до 4 часа):
- Завршете со работата за монтажа
- Составување на саундтракот и музиката (под услов да ги исполнуваат сите законски барања)
- Додавање ефекти на сликата и звукот
Осми состанок (3 до 4 часа):
- Подготовка на завршните одјавни шпици, заедно со опис на употребените материјали
- Експортирање на филмови
- Заедничко прикажување на филмови, проследено со дискусија, повратни информации и предлози за подобрување (од водачот на работилницата, соучениците)
- Примена на корекции
- Конечно експортирање
Деветта средба (3 часа, опционално): јавна проекција на филмовите
Евалуација
(опционално) – 30 мин.
(опционално) – 30 мин.
Учесниците ги споделуваат своите размислувања за стекнатите знаења и искуства.
Филмови за гледање
Тајните архиви на Скопје (Secret Archives of Skopje )
Катерина Габунија
Република Северна Македонија
2021
20 мин.
Направете ја достапна за сите
Пристапноста ги отстранува бариерите и нуди повеќе начини за разбирање, движење, слушање и чувство на удобност. За да се обезбеди пристапност за луѓето кои се глуви, наглуви, имаат проблеми со мобилноста, когнитивни попречености, сензорна чувствителност или работилницата не се изведува на нивниот мајчин јазик, погрижете се работилницата да ја водите на јасен и достапен начин (титлови, толкување на знаковен јазик, пиктограми) и да ја направите целосно инклузивна: визуелни помагала, соодветно осветлување, удобно седење, помагала за слушање, лесни алатки за употреба, мирни средини за да се спречи сензорно преоптоварување и обучен персонал. Важно е однапред да се понудат јасни распореди, да се користи едноставен јазик, да се одвои дополнително време и да се создадат безбедни, тивки простори кога е потребно.
Процесот на регистрација и целата комуникација (е-пошта, СМС) треба да биде едноставна и отворена за кандидатите со посебни потреби.
Мисли и искуство
Што создадовме
ЗА ОРГАНИЗАЦИИ
Што добиваат организациите
Оние што работат со млади:
- циклични часови кои го отсликуваат креативниот процес;
- резултатите можат да бидат јавно прикажани;
- програма што може да поврзе различни возрасни групи (12 и постари);
- предлог за употреба на модерни алатки и технологија (за монтажа на филмови, постпродукција, пребарување ресурси итн.).
Оние кои работат со наставници/едукатори/аниматори:
- подобрување на вештините во областите на филмското творештво, анализа на филмскиот јазик, монтажа, историја на филмот и медиумите;
- да изградат експертска позиција во филмското образование;
- да се добие слика за модерна институција која користи најсовремени алатки и технологија за оспособување на вашите наставници (во монтажа на филм, постпродукција, пребарување ресурси итн.);
- да се посвети внимание на употребата на интернетот како ресурс, употреба на авторски права, легалност на изворите (градење на свест во оваа област);
- градење на посилен образовен тим (работилниците се базираат на групна работа и групни процеси);
- резултатите можат да бидат јавно прикажани.
Барања на тимот
- во зависност од големината на групата, 1 или 2 лидери на работилницата (1 лидер за максимум 12 учесници; 2 лидери за максимум 20 учесници)
- техничка поддршка за време на работилниците
- координатор доколку работилницата се одржува надвор од училишна средина (да се грижи за финансиите, техничките барања, промоцијата и пронаоѓањето публика).
Совети за финансирање
Доколку се одржува во училишта:
- користете училишни средства наменети за дополнителни активности или филмски клубови (субвенции или средства од Здружението на родители и наставници).
- вклучете ги работилниците во часовите по училиште на лице место.
Доколку се одржува во различни услови:
• средства наменети за културни активности од локалните заедници.
- поддршка за арт-хаус кината, на пример, како дел од образовните активности во рамките на европската кино-мрежа Еуропа Синемас (Europa Cinemas Network).
- грантови од невладини организации или локални културни центри.
Совети за промоција
- испратете билтен до организациите/едукаторите со кои соработувате;
- истакнете што ќе добијат учесниците од вашата работилница, како на пример; можност за креирање на сопствен филм, јавна проекција (доколку е релевантно);
- лично регрутирање на учесници;
- користење хаштаг на социјалните медиуми како #пронајдениснимки #архиви #монтажа #филмскаанализа.
Пронајдете ја вашата публика
Учесниците на работилницата се млади луѓе на возраст од 12+ години или возрасни, т.е. наставници и едукатори. Може да биде група со мешани возрасни групи, иако учесниците треба да имаат заеднички интерес за создавање филмови, градење сопствени филмски изјави и основни вештини за анализа на филмскиот јазик. Технички вештини поврзани со монтажата на филмови се корисни, но не се неопходни; ако нивоата на вештини се значително измешани, поделете ги учесниците во подгрупи со мешани нивоа за да можат да учат едни од други и да се поддржуваат едни со други.
Пронајдете ги вашите потенцијални учесници:
- во училиште: ученици на возраст од 12 години или постари во нивните воннаставни активности или филмски клубови
- надвор од училиште: млади луѓе во културни центри, филмските клубови во кината, оние кои веќе учествуваат во други проекти на невладини организации и институции, оние кои посетуваат филмски фестивали и други активности поврзани со филмот; наставници или едукатори на обука, членови на тимови за филмска едукација во училишта или меѓуучилишни тимови.
Претходна активност