Како да започнете
Дали работите во филмската индустрија, во некоја културна институција или во образование? Откријте како да го примените филмското образование во вашата институција. Ако сте едукатор, оваа страница е вашиот главен ресурс за онлајн бази на податоци за филмови, плус совети за легални проекции, линкови до други програми за филмско образование и упатства за пристапност. Дали сте организација? Ве покриваме со совети за финансирање, совети за обезбедување на авторски права за филмови, идеи за пронаоѓање на наставници и публика, совети за соработка со училишта и упатства за пристапност.
ЗА ЕДУКАТОРИ
КАДЕ ДА СЕ НАЈДАТ ФИЛМОВИ?
Изборот на висините филмови вклучува набавка од платформи што овозможуваат пристап до образовни, класични и културно значајни аудиовизуелни дела. Понекогаш, проаоѓањето на висините филмови (и филмски исечоци) што се совпаѓаат со темите и целите на работилницата може да биде предизвик.
- Кинотеки и филмски архиви — Националните филмски архиви често овозможуваат пристап до класични и историски филмови.
- Филмски фестивали и културни институти — Соработувајте со фестивали или институти како што се Гете-институтот или Британскиот совет за внимателно направени селекции, бесплатно
- Јавен домен и отворен пристап — Веб-страници како што се Интернет архивата, Отворена култура и Европски филмски портал овозможуваат бесплатен пристап до историски филмови.
- ДВД и Блу-реј колекции — Библиотеките, универзитетите и културните центри често имаат обемни збирки на филмови на ДВД и Блу-реј.
Локални платформи во Република Северна Македонија
Cinesquare
Услугата за видео на барање на Cinesquare опфаќа 13 територии во Југоисточна Европа (Турција, Словенија, Хрватска, Србија, Босна и Херцеговина, Црна Гора, Северна Македонија, Албанија, Грција, Романија, Бугарија, Кипар)
Претплата / опција за единечно изнајмување
Gley.mk
GLEY е првата македонска национална стриминг платформа.
Претплата
Меѓународни платформи:
Eye Film Player
„Eye Film Player” е услуга за стриминг каде што можете да гледате голем избор на филмови од колекцијата на „Eye Filmmuseum”.
Опција за бесплатно/единечно изнајмување
APPLE TV
Оригинални продукции на Епл и избор на филмови кои се купуваат или изнајмуваат.
Претплати / еднократни плаќања
DISNEY+
Филмови и серии од Дизни, Пиксар, Марвел, Војна на ѕвездите и Нешнал Џиографик.
Претплати
MAX
Стриминг платформа (порано HBO Max) фокусирана на филмови, серии и продукции по нарачка.
Претплата
MUBI
Внимателно избрани уметнички филмови од целиот свет, по еден нов филм на ден.
Претплати
NETFLIX
Најголемата глобална платформа со широк избор на филмови, серии и документарни филмови.
Претплати
PRIME VIDEO
Платформа на Амазон со оригинална и лиценцирана работа.
Претплата
Short of the Week
Внимателно избрани квалитетни кратки филмови од целиот свет.
Бесплатно
SKYSHOWTIME
Европска платформа со холивудски и европски наслови.
Претплата
Vimeo Staff Picks
Внимателно избрани кратки филмови во соработка со Европските филмски награди.
Бесплатно
European Film Gateway
Порталот EFG овозможува брз и лесен пристап до стотици илјади документи за филмската историја што се чуваат во европските филмски архиви и кинотеки.
Бесплатно
Open Culture
На веб-страницата Отворена култура ќе најдете висококвалитетни културни и образовни медиуми за светската заедница за доживотно учење.
Бесплатно
Moving Image Archive
Преземајте или слушајте бесплатни филмови и видеа
Бесплатно
КАКО МОЖАМ ЛЕГАЛНО ДА ПРИКАЖУВАМ ФИЛМОВИ?
За легално прикажување филмови за работилницата, мора да ги добиете соодветните права за прикажување од носителот на авторските права за филмот. Некои филмови може да бидат достапни преку јавни институции, културни организации или специјални програми за лиценцирање за образовни проекции. Филмовите во јавен домен (на пр., оние достапни преку The Internet Archive или European Film Gateway) може да се прикажуваат бесплатно.
ПОСТОЕЧКИ ПРОГРАМИ ЗА ФИЛМСКО ОБРАЗОВАНИЕ ВО РЕПУБЛИКА СЕВЕРНА МАКЕДОНИЈА
Работилницата „Филмска училница” во Кинотеката на Северна Македонија
Работилницата „Филмска училница” е наменета за млада публика заинтересирана за снимање филмови и раскажување приказни, особено за деца на возраст од 11 до 14 години. Програмата поттикнува интерактивно учење преку филмски проекции, дискусии и практични искуства со снимање филмови.
Филмскиот фестивал за креативен документарен филм „Македокс” го основа „ДокуНикулци” во 2017 година како едногодишна школа за креативен документарен филм која образува 12-16 млади годишно во секој аспект од снимањето документарни филмови. Секоја година се продуцираат 3-5 кратки филмови. Школата трае една година, при што почнува со патувачкото кино „Македокс”, продолжува со фестивалот „Македокс” и завршува со продукција и дистрибуција на филмови. Во текот на оваа година, учесниците се запознаваат одблизу со документарните филмови преку знаењето и вештините на членовите на „Македокс” и пријателите на „Македокс” од други држави, кои се добро етаблирани професионалци за документарни филмови.
КАКО ДА БИДЕ ДОСТАПНО ЗА СИТЕ?
Оваа методологија треба да им биде достапна на сите ученици и може да се прилагоди на физичките потреби на групи ученици со попречености.
- Изберете пристапно место — Погрижете се локацијата на работилницата да е прилагодена за оние во инвалидска количка, т.е. да има рампи, лифтови и пристапни седишта.
- Обезбедете удобни простории — Просторот треба да има соодветно осветлување, седишта и места за одмор за ученици со посебни потреби.
- Користете едноставен и јасен јазик — Избегнувајте премногу технички термини и погрижете се објаснувањата да бидат лесни за разбирање.
- Прилагодете се на различни стилови на учење — Комбинирајте визуелни, слушни и практични активности за да поддржите различни типови ученици.
- Обезбедете помошна технологија — Користете титлови за филмови, аудио описи и толкување на знаковен јазик кога е потребно.
- Модифицирајте ги активностите за инклузивност — Прилагодете ги вежбите за снимање филмови на потребите на учениците со физички или когнитивни попречености.
- Работете со воспитувачи за деца со посебни потреби — Соработувајте со наставници кои се специјализирани за инклузивно образование.
- Поттикнувајте разновидно учество — Претставете им ја работилницата на различни заедници, вклучувајќи ги етничките малцинства и бегалците.
- Понудете повеќејазична поддршка — Доколку е можно, обезбедете превод или титлови на повеќе јазици за малцинските групи.
- Поттикнувајте отворена средина каде што сите ученици ќе се чувствуваат удобно да ги споделуваат своите идеи и приказни.
ЗА ОРГАНИЗАЦИИ
КАКО ДА ЈА ФИНАНСИРАМ МОЈАТА ПРОГРАМА?
За работилницата може да се обезбедат финансии од различни извори, вклучувајќи јавни грантови и културни и образовни фондови од националните министерства или Европската Унија (Креативна Европа МЕДИА, Еразмус+). Невладините организации и културните фондации (на пр. Гете-институтот, Фондациите „Отворено општество”) често финансираат иницијативи во образованието за млади и уметност.
Дополнително, партнерствата со училишта, универзитети и филмски фестивали можат да обезбедат финансирање и ресурси, обезбедувајќи долгорочна одржливост.
- Културни грантови: Аплицирајте за национални или регионални грантови за уметност и култура (на пр., Министерство за култура и туризам, Министерство за образование и наука и Национална агенција за европски образовни програми и мобилност).
- Грантови од Европската Унија: Програми како што се Creative Europe MEDIA , Erasmus+ итн.
- Поддршка од локалната самоуправа: Локалните самоуправи или градските совети нудат средства за образовни и културни проекти за деца и млади.
- Национални кинотеки и филмски архиви: Овие организации често поддржуваат иницијативи што ја промовираат филмската писменост.
- Мрежа на киноприкажувачи „Европа Синемас”: Можат да обезбедат финансирање или ресурси ако програмата е во согласност со нивната образовна мисија.
- Филмски фестивали: Соработувајте со фестивали за финансирање на едукативни работилници и прикажување студентски филмови.
- Меѓународни културни фондации: Гете-институтот во Скопје, Британски совет или Фондациите „Отворено општество”
- Локални невладини организации за уметност и образование: Соработувајте со организации кои промовираат ангажман на младите и раскажување приказни
КАКО ДА СЕ ОБЕЗБЕДАТ ФИЛМОВИ?
Изборот на висините филмови вклучува набавка од платформи што овозможуваат пристап до образовни, класични и културно значајни аудиовизуелни дела. Понекогаш, проаоѓањето на висините филмови и филмски исечоци што се совпаѓаат со темите и целите на работилницата може да биде предизвик.
- Кинотеки и филмски архиви — Националните филмски архиви често овозможуваат пристап до класични и историски филмови.
- Филмски фестивали и културни институти — Соработувајте со фестивали или институти како што се Гете-институтот или Британскиот совет за внимателно направени селекции, бесплатно
- Јавен домен и отворен пристап — Веб-страници како што се Интернет архивата, Отворена култура и Европски филмски портал нудат бесплатен пристап до историски филмови.
- ДВД и Блу-реј колекции — Библиотеките, универзитетите и културните центри често имаат обемни збирки на филмови на ДВД и Блу-реј.
- Контактирање на локални филмски дистрибутери и филмски продукции. Регистар на продукциски компании може да се најде на веб-страницата на Друштвото на филмски работници на Република Македонија.
КАКО ДА ЈА НАЈДЕТЕ ВАШАТА ПУБЛИКА?
Работилници наменети за млада публика заинтересирана за снимање филмови и раскажување приказни, особено за деца на возраст од 11 до 14 години. Може да се одржи во образовни и културни места, како што се кинотеки, училишта, библиотеки, локални културни центри или младински клубови. Програмата поттикнува интерактивно учење преку филмски проекции, дискусии и практични искуства со снимање филмови.
- деца (11-14) — Почетници заинтересирани за филм и раскажување приказни.
- ученици од основни училишта — особено оние со креативни или уметнички склоности.
- млади филмаџии во подем — оние кои сакаат да ги научат основите на снимањето филмови.
КАКО ДА СЕ СОРАБОТУВА СО УЧИЛИШТАТА?
Соработката со училиштата е од суштинско значење за да се допре до учениците и да се интегрира филмското образование.
- За да пронајдете ученици за работилницата, идентификувајте потенцијални училишни партнери, како што се блиските основни училишта кои се фокусираат на креативно учење и медиумско образование.
- Воспоставете врски со едукатори и администратори преку закажани состаноци со директори на училишта, наставници и советници за да ги презентирате целите и придобивките од работилницата.
- Нудете гостински предавања за филм и раскажување приказни за да ја претставите програмата.
- Теренски екскурзии во Кинотека — Организирајте посети при што учениците ќе можат да присуствуваат на проекции и да се вклучат во дискусии
КАДЕ ДА СЕ НАЈДАТ НАСТАВНИЦИ?
Наоѓањето квалификувани наставници е од суштинско значење за одржување успешни работилници за филмско образование. Наставниците треба да поседуваат комбинација од искуство во филмската индустрија и вештини да подучуваат за да можат младите ученици да научат за раскажувањето приказни, техниките на снимање филмови и филмската анализа. Тие треба да бидат:
- Филмски и медиумски професионалци, како што се локалните филмски автори и режисери, како и директори на фотографија, монтажери (професионалци со практично искуство во работа со камера, осветлување и постпродукција), сценаристи
- Писатели со експертиза во раскажување приказни, структура и развој на сценарија
- Универзитетски професори и предавачи кои се експерти за филмски студии, историја и техники на продукција
- Филмски архивисти и филмолози од Кинотеките и Филмските архиви
MAKE IT ACCESSIBLE FOR ALL
Оваа методологија треба да им биде достапна на сите ученици и може да се прилагоди на физичките потреби на групи ученици со попречености.
- Изберете пристапно место — Погрижете се локацијата на работилницата да е прилагодена за оние во инвалидска количка, т.е. да има рампи, лифтови и пристапни седишта.
- Обезбедете удобни простории — Просторот треба да има соодветно осветлување, седишта и места за одмор за ученици со посебни потреби.
- Користете едноставен и јасен јазик — Избегнувајте премногу технички термини и погрижете се објаснувањата да бидат лесни за разбирање.
- Прилагодете се на различни стилови на учење — Комбинирајте визуелни, слушни и практични активности за да поддржите различни типови ученици.
- Обезбедете помошна технологија — Користете титлови за филмови, аудио описи и толкување на знаковен јазик кога е потребно.
- Модифицирајте ги активностите за инклузивност — Прилагодете ги вежбите за снимање филмови на потребите на учениците со физички или когнитивни попречености.
- Работете со воспитувачи за деца со посебни потреби — Соработувајте со наставници кои се специјализирани за инклузивно образование.
- Поттикнувајте разновидно учество — Претставете им ја работилницата на различни заедници, вклучувајќи ги етничките малцинства и бегалците.
- Понудете повеќејазична поддршка — Доколку е можно, обезбедете превод или титлови на повеќе јазици за малцинските групи.
- Поттикнувајте отворена средина каде што сите ученици ќе се чувствуваат удобно да ги споделуваат своите идеи и приказни.
ФИЛМСКОТО ОБРАЗОВАНИЕ ВО РЕПУБЛИКА СЕВЕРНА МАКЕДОНИЈА
Филмското образование што го обезбедуваат организации, невладини организации и културни институции често се појавува на фестивали, но исто така честопати е ограничено на кратки серии и проекции достапни само во текот на фестивалските денови.
Агенцијата за аудио и аудиовизуелни услуги на Северна Македонија воспостави Мрежа за медиумска писменост во 2017 година, која вклучува неколку работни групи. Една од овие групи се фокусира на филмската писменост. Од своето формирање, групата спроведе разни работилници насочени кон млади луѓе, нудејќи им можности за снимање филмови и дискусии по проекциите. Дополнително, фестивали како што се ИФФК „Браќа Манаки”, „Македокс”, „Ѓифони Македонија”, „Бич Филм Фестивал” итн., вклучуваат младински програми и проекти во своите фестивалски програми.
Многу културни организации имаат потешкотии да воспостават ефикасни програми за филмско образование поради несоодветни иницијативи, потешкотии во проаоѓање финансии и несоодветни методологии. Како одговор на овој недостаток, Кинотеката на Северна Македонија во 2020 година започна со организирање работилница за филмско образование наменета исклучиво за средношколци. Оваа иницијатива е дел од серијалот работилници наречени „Филмска училница”.
Во 2007 година, Министерството за образование на Република Северна Македонија воведе образовни реформи при што основното образование во Република Македонија беше продолжено од осум на девет години и сега се состои од три циклуси: од прво до третто одделение, од четврто до шесто одделение и од седмо до деветто одделение. Во наставната програма за осмоодделенците беше додаден нов предмет наслов „Медиумска култура”, кој вклучува 10 часа вовед во процесот на снимање филмови и создавање синопси (заплет на филмот) и сценарио (книга на снимање).