Соодветност на наставната програма
- Уметност
- Медиумска писменост
- Прв јазик
- Втор јазик
- Општествени науки
- Уметност и култура
За активноста
Оваа методологија е дизајнирана за наставници, директори на училишта и културни професионалци кои сакаат да го интегрираат филмот во нивната наставна програма и им е потребна теоретска основа за да создадат филмски активности и планови за часови по уметност на ниво на основно и средно образование. Целта на оваа методологија е да обезбеди основен вовед во филмското образование и неговиот потенцијал за развој на знаењата и вештините кај учениците од основно и средно образование.
Овој текст ги опфаќа наодите од Мрежата за филмско образование, мрежа од над двесте едукатори и филмски професионалци. Предводени од „Ај Филммјузеум“ (Eye Filmmuseum), овие професионалци ги здружија силите за да го вклучат филмското образование во наставните програми на основните, специјализираните и средните училишта во Холандија. Активностите на мрежата се засноваат на верувањето дека филмот може да ги прошири практиките за предавање уметност и да даде поддршка во медиумската и дигиталната писменост. Филмското образование е директно поврзано со главните образовни цели – учење, социјализација и личен развој. Се заснова на принципите на автентично уметничко образование, каде што значајното учење ги поврзува искуствата на учениците со професионалната уметност како извор на инспирација.
Денешните млади генерации растат окружени со филм. Со таблет во скут и паметен телефон во рака, филмот е секогаш на дофат. Континуираната дигитализација го направи филмот сеприсутен и доминантен во секојдневниот живот. Сепак, училиштата не обрнуваат многу внимание на неговото влијание (и естетика), иако уникатниот јазик на звукот и подвижната слика може многу да понуди. Филмот стана стандарден начин за комуникација во 21. век – заедно со говорниот и пишаниот јазик.
Филмското образование вклучува внимателно гледање филмови, снимање филмови и анализа. Филмот е широка категорија, која опфаќа анимирани филмови, играни филмови, документарни филмови, кратки филмови, ТВ емисии, како и видео игри, трејлери, музички видеа, видео уметност, аугументирана и виртуелна реалност, како и видеа на социјалните медиуми. Целта на филмското образование е да предава филмски јазик, фокусирајќи се на ученици од основно и средно образование. Разбирањето на филмскиот јазик е важно бидејќи филмот има клучен ефект врз начинот на кој се гледаме себеси и светот околу нас. Покрај тоа, филмот е одлична алатка за раскажување на личната приказна и споделување на истата со другите.
Што добиваат учесниците
- активен, свесен и критичен поглед и слух;
- изразување чувства и мисли генерирани од филмот;
- слушање на туѓите перспективи и подобрување на емпатија;
- сослушување на сопствените емоции, искуства и мисли;
- да научат да ја пронајдат важноста на филмската визија за сопствениот живот;
- да развијат личен филмски вкус;
- да ги подобрат креативните вештини и самоизразување;
- да се запознаат со културната и историската разновидност;
- да научат да ги сместуваат филмските слики во лични, културни, социјални и историски контексти;
- да препознаваат и опишуваат креативни избори на наративна форма и филмски дизајн;
- да ја подобрат самосвеста и разбирањето на другите преку изложеност на различни социјални контексти и перспективи;
- да препознаат различни стратегии во раскажување приказни, слики, партитури или монтажа, како што ги користат филмските работници за да инспирираат, убедат, евоцираат чувства и да пренесат значење;
- да ги истражат сличностите и разликите меѓу визијата и намерата на режисерот наспроти личните мислења, чувства, мисли, други гледишта и тековни настани;
- да учат за (историскиот) развој на технологијата и неговото влијание;
- да се стекнат со подобро корисничко познавање на технологии.
Read more
Што добиваат едукаторите
- ќе научат да водат инклузивна и почитувачка дискусија со поттикнување на љубопитноста и возбудата кај учениците преку филмските искуства;
- ќе го подобрат и регулираат наставниот процес;
- ќе создадат соодветни услови за соработка, дискусија и презентација;
- ќе добијат пристап до дополнителни информации, технички ресурси и други материјали;
- ќе го следат и оценуваат наставниот процес, а истовремено ќе го поттикнат личниот развој кај учениците.
Read more
Ресурси
Барања на местото на одржување
- a room equipped for film screenings, with a cinema-like atmosphere (windows blackout option, etc.)
- a space for physical activities
- a space for arts & crafts (may be done on the floor)
- an adjoining room for parents (optional)
Технологија
- projector (with the option to stop the movie or fast forward/backward)
- sufficient audio tech
- computer
Материјали
- crafting supplies – scissors, crayons, paper (different colours), glue, drawing pads, furry wires, etc.
- film poster for each title / (printed) stills from the movie (if available)
- colouring sheets, movie themed
Чекор по чекор
Подготовка
Еве неколку клучни термини за да започнете.
Што е филмско образование?
Тоа вклучува внимателно гледање, создавање и анализа на филм. Ги учи учениците да најдат значење во она што го гледаат или создаваат, и им помага да ги именуваат, истражуваат и да размислуваат за своите лични филмски искуства (гледање или снимање филмови). Клучно е што филмското образование им помага на учениците за прифаќање на неизвесноста како дел од креативниот процес и соработка за остварување на одредена цел. Како резултат на тоа, учениците стекнуваат поширока перспектива и богатство од знаење за уметноста, културата, општеството и историјата.
Прашајте ги вашите ученици:
- Зошто се чувствувате непријатно или возбудено додека гледате одреден филм?
- Зошто мислите дека филмот е неправеден или репрезентативен?
- Каков е вашиот став кон главниот протагонист?
- Зошто филмската приказна е раскажана по овој конкретен редослед?
- Дали филмската музика ја зајакнува пораката на филмот?
Ова ќе им помогне:
- да ги изразат чувствата за филмот
- да ги истражуваат техниките на снимање филмови
- да ги именуваат своите намери
- да размислат за историскиот, уметничкиот и културниот контекст во кој е направен филмот
- да работат заедно на снимање филм
Што е дизајн на филм?
Филмовите се раскажуваат на различни начини за да се изразат одредени чувства, идеи или мисли. Филмските средства што ја надополнуваат приказната преку слика и звук вклучуваат:
- движење на камерата
- агли на камерата и видови кадри
- употреба на боја
- техники на анимација
- продукциски дизајн / мизансцен
- звук и музика
- монтажа
- дигитални и аналогни визуелни ефекти
- (дигитална) постпродукција
Што е филмски контекст?
Уметнички, економски, културни, социјални, историски и други околности за правење и/или гледање филм.
Прашајте ги вашите ученици:
- Која е концепцијата, мислата, пораката, визијата и намерата на режисерот?
- Дали наменетата цел е комерцијална, уметничка или информативна?
- Каква е позадината на режисерот?
- За која публика е наменет филмот?
- Какво е индивидуалното искуство на гледачот?
- Кои луѓе (екипа и актери) и организации учествуваат во развојот на филмот и како влијаат на конечниот производ?
Што е филмска нарација?
Техниките на раскажување приказни се наоѓаат во филмови, ТВ емисии, документарци, онлајн содржини и разни хибридни форми.
Филмската нарација доаѓа од: - Прашањата – кој, што, кога, каде и зошто;
- структура на приказната – почеток, средина, крај, разрешница;
- ликови – протагонист, антагонист, конфликт;
- техники на раскажување приказни – флешбек, cliffhanger.
Улогата на наставниците: - Водич за еднаква и почитувана дискусија која ги поттикнува љубопитноста и возбудата кај учениците преку филмските искуства.
- Научете ги учениците да го регулираат сопствениот процес на учење.
- Создадете соодветни услови за соработка, дискусија и презентација.
- Обезбедете пристап до дополнителни информации, технички ресурси и други материјали.
- Следете го и евалуирајте го процесот на настава, истовремено охрабрувајќи го личниот развој на учениците.
- Понудете насоки и охрабрете ги учениците да бидат независни.
Имплементација
Филмското образование помага во развојот на пет вештини кои ги поддржуваат креативните способности и љубопитност за филмот, оспособувајќи ги учениците да гледаат и снимаат филмови на посвесен и позначаен начин.
1.Искуство
Учениците ќе научат да истражуваат различни видови филмови користејќи различни модалитети (онлајн, во училница, на фестивали, во кино) и да имаат отворен ум.
2.Израз
Учениците вербално го изразуваат она што го гледаат и слушаат и идентификуваат различни филмски елементи. Со поставување отворени и провокативни прашања (врз основа на нивните лични искуства, без точен или погрешен одговор), тие поттикнуваат дискусија и чувство на чудење од нивното директно искуство, што помага да се формира лична врска со даден филм. Дополнително, ова ги подобрува нивните јазични вештини, перцепцијата и критичките и креативните способности.
3.Истражување
Учениците учат да се фокусираат на гледање или слушање филм (или сегменти од него) преку истражување на еден или повеќе филмски елементи:
- раскажување приказни
- дизајн на продукција
- контекст
4.Рефлексија
Со развивање на вештиниte за размислување, учениците учат да ја поврзат својата лична перцепција со процесот на истражување, а со тоа и да толкуваат и оценуваат филм.
5.Создавање
Процесот на снимање филмови во никој случај не е помалку важен од другите четири вештини. Да се доживее снимањето на филмови од прва рака значи да се разбере повеќе. Снимањето филмови ги учи учениците да:
- создаваат и снимаат нивна филмска идеја, самостојно или во тим – интервјуа со луѓе во/надвор од училиштето, консултации со професионалец за филмска продукција итн.;
- свесно користење наративни и стилски елементи, експериментирајте со нив и станете вешти во „филмскиот јазик“;
- негувајте го нивниот личен стил на снимање филмови;
- да останат активни и флексибилни во креативниот процес;
- да планираат, да соработуваат и да размислуваат за процесот и за крајниот филм;
- да ги презентираат своите дела во училиште и пошироко.
Пример за креативна задача:
Дел 1: Создадете идеја за филм (фикција или документаристика) користејќи референца
- Учениците добиваат поттик од професионален режисер, црпат информации од сопственото животно искуство или користат тековни настани како почетна референца за да ја формираат својата идеја за филм (нефикција)
- Спроведуваат поедноставено истражување на извори на дадената тема.
- Спроведуваат интервјуа надвор од училиштето (нефикција)
- Користејќи насоки и референци што можат да произлезат од сопственото искуство, ги модифицираат елементите на наративот во едноставна приказна за филм.
Дел 2: Развијте идеја за краток филм (фикција или документарна) користејќи референца
- Учениците црпат од сопственото животно искуство или користат тековни настани како почетна референца за да ја формираат својата филмска идеја (нефикција).
- Самостојно формулираат прашања како резултат на истражување на извори (нефиктивна литература).
- Пишуваат дијалог или создаваат едноставно сценарио за да се надоградат на нивната референца или идеја.
- Самостојно ја развиваат сопствената филмска тема.
- Додека ги истражуваат можните теми, избираат социјално или културно релевантни перспективи.
- За нивната филмска приказна, истражуваат различни филмски форми (на пр., документарен филм), филмски режисери, традиции, стилови и жанрови.
Евалуација
Филмското образование им помага на учениците да го прошират знаењето, вештините и размислувањата, што ги прави подобро подготвени да го истражуваат и анализираат значењето на визуелниот јазик, да го разберат неговото влијание врз општеството и самостојно да создаваат и споделуваат свои визуелни приказни. Учениците стануваат подобри во разбирањето и користењето на подвижни слики. Во училницата, филмот го поттикнува личниот и општествениот развој и гради техничка експертиза. Способностите и вештините подобрени преку филмското образование создаваат поширок, сеопфатен и поврзан сет на алатки за вештини од 21 век.
Филмови за гледање
Направете ја достапна за сите
- get a sense of participants’ special needs ahead of time and make necessary adjustments
- visual and or/hearing disabilities: provide subtitles, visual cues, sign language interpretation, induction loop system, audio descriptions, tactile aids, verbal explanations of visuals
- developmental and learning disabilities: break up activities into shorter segments, use clear, simple graphics, predictable structure, visual aids
- physical disabilities: offer transport, minimize physical effort
- sensory issues: reduce noice, dim lights, avoid strong scents, select films with little to no dialogie
- encourage safe and supportive dialogue where mistakes become teachable moments
- address exclusion or discrimination immediately and set clear expectations for respectful behaviour
- promote self-competence and responsibility by letting kids make their own choices, encouraging their active participation
- engage all five senses in the learning process
- nurture inclusivity with gender-neutral language, respect for each participant’s identity, and clear communication
Мисли и искуство
ЗА ОРГАНИЗАЦИИ
Што добиваат организациите
- expand your early-childhood care programmes
- new young audiences who participate on a regular basis
- earn reputation as a family-friendly institution (plus, the participants can learn about your other programmes)
- a connection to the film industry and events, with the possibility to host the workshop at festivals, cinemas, etc., boosting visibility
- connections to local kindergartens and the early childhood care community
Барања на тимот
- 1–2 tutors with early-childhood care background and/or film education expertise. For bilingual workshops, two tutors are required. In the case of only one tutor, you should have extra tech support (see below).
- a workshop coordinator responsible for registration (if held outside school) and promotion
- a technician
Совети за финансирање
- workshop fees (partial funding)
- grants by the Ministry of Culture or Education (NPO: Podpora projektů kreativního učení | mkcr.cz)
- calls from cities and regions, which often support cultural and educational projects
- grant calls of national film funds
- support from social services-related funds (employment offices)
- sponsoring & crowdfunding
- The European Social Fund (ESF)
- Erasmus+
Совети за промоција
- in-person communication about the programme (events, in-person meetings with parents/kindergarten teachers)
- social media posts – looking back at past workshops, invitations for upcoming ones
- newsletter campaigns (especially good for registration)
- event platforms (to promote your programme and registration)
Пронајдете ја вашата публика
- point out all the benefits your activity offers
- map the scene (local teachers, audiences at your institution)
- introduce your workshop at a bigger event
- offer workshop to film festivals, kids’ events, online parents’ groups, expat communities
- always communicate in both languages if running a bilingual programme