NAUCZANIE FILMU W SZKOŁACH SPECJALNYCH

Idealnie byłoby, gdyby nauczyciel filmu i/lub osoba prowadząca edukację filmową najpierw nawiązała kontakt ze szkołą i uczniami oraz dostosowała program do ich szczególnych potrzeb. Jednak nie zawsze jest to możliwe. Przy opracowywaniu modułu dydaktycznego do powszechnego użytku ważne jest uwzględnienie różnorodności w ramach edukacji specjalnej. Edukacja specjalna obejmuje bardzo zróżnicowaną grupę uczniów, którzy znacząco różnią się umiejętnościami i zachowaniem, nawet w obrębie tej samej grupy, klasy czy szkoły.**

Staraj się jak najjaśniej opisywać proponowane działania, ale zostaw przestrzeń na modyfikacje, aby dostosować je do różnych poziomów umiejętności.
Programy powinny być zgodne z fizycznymi i psychicznymi możliwościami uczniów. Może to oznaczać, że lekcje/warsztaty będą krótkie, łatwe do zrozumienia i niezbyt obciążające fizycznie.
Programy powinny zawierać aktywności, które umożliwiają uczniom swobodne poruszanie się.
Należy wziąć pod uwagę długość zajęć, ich tempo oraz harmonogram przerw. Niektóre zaburzenia i niepełnosprawności negatywnie wpływają na koncentrację i wytrzymałość uczniów. Mogą oni męczyć się szybciej niż ich rówieśnicy ze szkół ogólnodostępnych.
Jeśli w trakcie zajęć okaże się, że program nie działa zgodnie z planem, ważne jest, aby go zmodyfikować tak, by odpowiadał możliwościom uczniów. Prowadzący powinni przygotować z wyprzedzeniem różne metody nauczania. Na przykład warto mieć pod ręką proste i przejrzyste zadanie (np. wyszukiwanie obrazów) dla uczniów, którzy potrzebują więcej wskazówek. Dzięki temu pozostaną zaangażowani i będą mogli przejść później do trudniejszych zadań.

Poniżej znajduje się przegląd typowych cech uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, który pomoże w projektowaniu dostępnych programów dydaktycznych. Nie jest to lista wyczerpująca i nie obejmuje całego spektrum uczniów objętych edukacją specjalną.

### 1. Uczniowie z trudnościami w uczeniu się
**Opis:**
* Uczniowie z niepełnosprawnościami i/lub zaburzeniami fizycznymi, które powodują trudności w funkcjonowaniu.
* Mogą mieć problemy z mową, co często prowadzi do lęku i poczucia niezrozumienia.
* Mogą wyrażać frustrację i niepewność, ponieważ ich ciała nie funkcjonują tak, jak by tego chcieli, i nie mogą robić wszystkiego, na co mają ochotę.
**Program dydaktyczny:**
* Daj uczniom swobodę wyboru formy wyrażania siebie.
* Traktuj każdy rezultat jako sukces, wspieraj pozytywną samoocenę i wykorzystuj osiągnięcia jako punkt wyjścia do dalszych eksperymentów w zajęciach artystycznych i poza nimi.
* Unikaj wywierania presji na osiągnięcie z góry określonych wyników. Zamiast tego celebruj dokonania mieszczące się w możliwościach uczniów.

### 2. Uczniowie ze spektrum autyzmu
**Opis:**
* Dobrze radzą sobie ze szczegółami – mogą być zaskakująco oryginalni dzięki zdolności dostrzegania rzeczy, których inni uczniowie nie zauważają. Jednak ta sama cecha może prowadzić do poczucia przytłoczenia.
* Mogą mieć trudność z dostrzeganiem „szerszego obrazu”, ponieważ przetwarzają informacje w mniejszych fragmentach.
**Program dydaktyczny:**
* Stopniowo motywuj uczniów do wychodzenia poza strefę komfortu, aby rozwijali większą elastyczność i odporność.

### 3. Uczniowie z zaburzeniami zachowania/regulacji emocjonalnej i problemami zdrowia psychicznego

**Opis:**

* Mają takie same zdolności poznawcze jak ich rówieśnicy w szkołach ogólnodostępnych.
* Mogą potrzebować dodatkowego wsparcia, aby osiągnąć porównywalne wyniki w nauce.
* Mogą mieć trudności w rozumieniu własnych emocji i emocji innych osób.
* Mogą zmagać się z interpretacją zachowania i języka innych.
* Mogą wyrażać swoje emocje w skrajny sposób – słownie lub fizycznie.

Program dydaktyczny:

* Omów wcześniej z nauczycielem klasy zasady dotyczące granic i momentów interwencji.
* Modyfikacja celów dydaktycznych nie zawsze jest konieczna.
* Spokojne otoczenie, jasne instrukcje i motywująca informacja zwrotna powinny zapewnić podstawową strukturę i zminimalizować napięcie.
* Mów wyraźnie i formułuj polecenia krótko i prosto.
* Granice i interwencje należy ustalić wcześniej wspólnie z nauczycielem klasy.

Bezpieczna przestrzeń

Stworzenie bezpiecznej przestrzeni dla wszystkich uczniów jest kluczowe dla powodzenia programu dydaktycznego.
Uczniowie powinni rozumieć, że każdy rezultat jest wartościowy i że porażka nie istnieje. Ważniejsze jest skupienie się na procesie (wykorzystywaniu nowych faktów, materiałów i metod) niż na ostatecznym wyniku.
Elastyczny program nauczania daje przestrzeń do rozwoju wyobraźni.